દેશમાં પહેલીવાર નદીની નીચેથી મેટ્રો દોડશે. આ ટનલ સપાટીથી અંદાજે 33 મીટર નીચે છે, જે 11 માળની ઇમારત જેટલી છે. હાવડાથી એસ્પ્લેનેડનો કુલરૂટ 4.8 કિલોમીટર લાંબો છે. આ અડધા કિલોમીટર લાંબી પાણીની અંદરની ટનલમાંથી મુસાફરો 1 મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં પસાર થશે.
અત્યાર સુધીમાં તમે મેટ્રો અંડરગ્રાઉન્ડ જોઈ હશે અથવા તો મુસાફરી કરી હશે. પરંતુ તમે ક્યારેય નદીની નીચે દોડતી મેટ્રો જોઈ છે ? તે પણ નાની નદી નથી. કોલકાતામાં હુગલી નદીની નીચે આ ટ્રેન શરૂ થઈ છે. વડાપ્રધાન મોદીએ તેનું ઉદ્ઘાટન કર્યુ છે. તેની ઊંડાઈનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે મેટ્રોજમીનથી 11 માળની ઈમારતની ઊંચાઈથી નીચે દોડશે.
આ ટનલ હુગલી નદીના પૂર્વ કિનારે એસ્પ્લેનેડ અને પશ્ચિમ કિનારે હાવડા મેદાનને જોડશે. દેશમાં પહેલીવાર નદીની નીચેથી મેટ્રો દોડશે. આ ટનલ સપાટીથીઅંદાજે 33 મીટર નીચે છે, જે 11 માળની ઇમારત જેટલી છે. હાવડાથી એસ્પ્લેનેડનો કુલ રૂટ 4.8 કિલોમીટર લાંબો છે. આ અડધા કિલોમીટર લાંબીપાણીની અંદરની ટનલમાંથી મુસાફરો 1 મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં પસાર થશે. આ ટનલ અંદાજે 120 વર્ષ પછી બનાવવામાં આવી છે. ત્યારે દોઢકલાકનું અંતર માત્ર 1 મિનિટનું થઈ જશે.
પાણીની અંદરની ટનલમાં પડકારો: દેશમાં સૌપ્રથમવાર પાણીની અંદર ટનલ બનાવવાની હોવાથી ઉપરથી પાણીનું દબાણ સહન કરી શકે અને બાંધકામદરમિયાન પાણીને અંદર આવતા અટકાવી શકે તેવા મશીનની જરૂર હતી. અગાઉ દેશના અનેક શહેરોમાં બનેલી ટનલમાં પાણી આવવાનો કોઈ ખતરો નહતો, તેથી સામાન્ય મશીનોથી ટનલ બનાવવામાં આવી હતી.
TBM જર્મનીથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે: જર્મની પાસે TBM એટલે કે ટનલ બોરિંગ મશીનમાં નિપુણતા છે. આ મશીન જર્મનીથી તેની જરૂરિયાત મુજબતૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. તેની વિશેષતા એ હતી કે માટી કાપવાની સાથે સાથે બાંધેલા ભાગને સીલ પણ રાખતા હતા. જેના કારણે કટીંગ દરમિયાન પાણીઆવે તો પણ તે સુરંગના જે ભાગમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે ત્યાં પહોંચતું નથી.
તેમણે કહ્યું કે પછીથી ટનલમાં પાણી ક્યારેય ન આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, પ્રથમ વખત, જોઈન્ટમાં હાઇડ્રોફિલિક ગાસ્કેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યોહતો, જે પાણીના સંપર્કમાં આવતાની સાથે જ 10 ગણો વધુ ફેલાઈ છે, એટલે કે તરત જ. તે પાણીના સંપર્કમાં આવે છે, તે પહેલા કરતા વધુ પાણી શોષી શકેછે. તેનાથી વોટરપ્રૂફ કરવામાં આવશે. હુગલી હેઠળની ટનલની લંબાઈ 520 મીટર અને ઊંચાઈ 6 મીટર છે.
ખાસિયત શું છે? કોલકાતા મેટ્રોના હાવડા મેદાન–એસ્પ્લેનેડ વિભાગમાં હુગલી નદીની નીચે ભારતની પ્રથમ પરિવહન ટનલ છે. તે પૂર્વ–પશ્ચિમ મેટ્રોનો એકભાગ છે, જે હુગલીના પશ્ચિમ કાંઠે હાવડાને પૂર્વ કિનારે સોલ્ટ લેક સિટી સાથે જોડતો 16.5 કિમી લાંબો પટ છે. ભારતમાં પાણીની નીચે ટ્રેન ચલાવવાનું આપ્રથમ ઉદાહરણ છે. કોલકાતા મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (KMRCL) દ્વારા ચલાવવામાં આવેલ, 10.8 કિમીનો પટ ભૂગર્ભ છે, જ્યારે 5.75 કિમીનો પટ પુલો પર એલિવેટેડછે. તેનો હેતુ ઐતિહાસિક શહેર કોલકાતામાં ટ્રાફિકની ભીડ ઘટાડવાનો છે, જેનો ઈતિહાસ 300 વર્ષ જૂનો છે અને વાહનોના પ્રદૂષણમાં ઘટાડો કરવામાં પણયોગદાન આપે છે. હાવડા મેટ્રો સ્ટેશન, સેક્શનનો એક ભાગ, ભારતનું સૌથી ઊંડું મેટ્રો સ્ટેશન હશે.
